Dieta bezlaktozowa – praktyczne wskazówki

Dieta bezlaktozowa – praktyczne wskazówki


Dieta bezlaktozowa – hasło to padało na blogu już kilkukrotnie i padać będzie nadal, ponieważ jest to niezwykle istotny temat. O nietolerancji laktozy pisałam już wcześniej TUTAJ, także jeśli jeszcze nie zapoznałeś się z moim artykułem to właśnie TERAZ jest na to czas. Skoro już wiesz na czym ona polega oraz z czego wynika to dzisiaj pora na kilka słów o diecie bezlaktozowej, która jest nieodzownie z nietolerancją laktozy związana. 🙂

Kilka słów wstępu o diecie bezlaktozowej…

Tak jak wcześniej wspominałam dieta bezlaktozowa polega na wykluczeniu laktozy z diety poprzez zaprzestanie spożywania produktów, które są jej źródłem. Jest ona główną metodą leczenia nietolerancji laktozy i może być modyfikowana w zależności od typu zaburzenia. Stopnień wykluczenia z diety dwucukru zależy od poziomu aktywności laktazy, dlatego też dieta musi być ustalana indywidualnie dla pacjenta. Chorzy z wtórną nietolerancją nie muszą przestrzegać diety do końca życia, lecz tylko w okresie zmniejszonej aktywności enzymu spowodowanej działaniem szkodliwych czynników. Zdecydowanie mogą oni uważać się za szczęściarzy 😎 w stosunku do pacjentów z wtórną nietolerancją laktozy, którzy to muszą ciągłe przestrzegać rygorystycznej diety bezlaktozowej. Z kolei u dorosłych pacjentów, u których wraz z wiekiem zmalała aktywność laktazy zalecane jest spożywanie produktów mlecznych w małych porcjach, a nie ich całkowite wykluczenie. Udowodniono, że małe dawki laktozy u tego typu chorych nie dają niekorzystnych symptomów.

!!! Ze względu na różnice w dawkowaniu produktów mlecznych w każdym rodzaju zaburzenia szczególnie uważnie należy rozpatrywać takie przypadki, ponieważ zbyt restrykcyjna dieta pozbawia pacjentów głównych źródeł wapnia. Niestety często o tym zapominamy 🙁 

Pamiętaj!

Tolerancja cukru mlecznego jest kwestią indywidualną! 🙂 

Istnieją jednak pewne wskazówki, których przestrzeganie może powodować lepsze przyswajanie laktozy w diecie. Brzmią one następująco:

  • Nigdy nie spożywaj znacznej ilości dwucukru w jednym posiłku
  • Nie jedź laktozy samej, a z innymi grupami produktów
  • Ryzyko objawów nietolerancji wzrasta jeżeli cukier mleczny spożywany jest z pokarmem płynnym
  • Jeśli jest to konieczne przy spożyciu laktozy sięgaj po mleko tłuste [1]

Dieta bezlaktozowa – produkty zalecane i przeciwskazane

Nie wszystkie pokarmy mleczne są kategorycznie zakazane w diecie, a wynika to z różnej zawartości w nich laktozy. Za pomocą fermentacji z mleka powstaje wiele produktów spożywczych , które charakteryzują się zmniejszoną zawartością cukru mlecznego. W czasie tego procesu bakterie przekształcają dwucukier do innych substancji chemicznych powodując, że jest on lepiej przyswajalny dla konsumenta z zaburzeniami trawienia laktozy. Mimo, że w procesie fermentacji ilość cukru mlecznego zmniejsza się nawet o 30 % często złośliwi producenci decydują się na dodawanie sproszkowanego mleka, co niweluje korzyści wynikające z tego procesu. Zdecydowanie potępiamy takie zachowanie! 😯  Warto jednak zaznaczyć, że przetwory mleczne takie jak jogurty zawierające znaczne ilości bakterii wytwarzających enzym rozkładający laktozę poprawiają jej przyswajanie i zmniejszają niekorzystne objawy nietolerancji. [2]

W diecie bezlaktozowej należy przede wszystkim wykluczyć następujące produkty: 😯

  • Mleko pełnotłuste i z zmniejszoną ilością tłuszczu
  • Lody
  • Mleko w proszku
  • Śmietanki do kawy
  • Mleko zagęszczone
  • Śmietany

Zalecane są natomiast, o ile w składzie nie ma informacji o dodatku laktozy, następujące produkty:

  • Mięsne
  • Płatki
  • Owoce
  • Warzywa
  • Zbożowe
  • Mleczne z nieznacznym udziałem w składzie cukru mlecznego, czyli jogurty, sery białe albo żółte czy pleśniowe [1]

Znacznym ułatwieniem dla chorych na nietolerancje laktozy było pojawienie się w sprzedaży artykułów bezlaktozowych oraz preparatów zawierających laktazę, która przyjmowana w odpowiedni sposób zwiększa tolerancję chorego na cukier mleczny. 😛 

Suplementacja laktazy

Chorzy uzupełniający braki enzymu poprzez specjalne preparaty uzyskują w ten sposób większą tolerancje laktozy, czyli mogą spożywać produkty z większą jej zawartością bez obawy, że w wyniku tego będą oni odczuwać dolegliwości. Suplementowana laktaza może być dostarczana do organizmu w postaci płynu, który spożywa się wraz z mlekiem lub w postaci tabletki w czasie przyjmowania posiłku zawierającego przetwory mleczne. Forma płynna jest bardziej zalecana ze względu na lepsze rezultaty zwalczania objawów nietolerancji laktozy oraz co również istotne niższą cenę. [1]

Produkty bezlaktozowe

Większość produktów spożywczych nie zawiera naturalnie laktozy, dlatego jest bezpieczna dla chorych z zaburzeniem jej trawienia.  Poniżej przedstawiono wykaz produktów, których pacjent nie musi ograniczać w codziennej diecie.

Produkty bezlaktozowe:

  • Owoce
  • Warzywa
  • Ziemniaki, makaron, ryż
  • Warzywa strączkowe
  • Zboże, płatki zbożowe
  • Bezlaktozowe mleko, produkty mleczne, sery
  • Ryby, mięso, jaja
  • Olej i tłuszcze roślinne
  • Orzechy, nasiona, owoce oleiste
  • Miód, konfitura
  • Woda, woda mineralna, herbata, kawa

Wyrób bezlaktozowych wersji mleka i jego przetworów polega na rozkładzie laktozy podczas wytwarzania produktu poprzez odpowiednie enzymy. Z cukru mlecznego powstaje galaktoza oraz glukoza, które są znacznie od niej słodsze i nadają produktom bezlaktozowym charakterystyczny smak. Nadużywanie tego typu żywności nie jest jednak zalecane, ponieważ często zawierają one znaczne ilości cukrów, których częste spożycie może prowadzić do nadwagi, a nawet otyłości. W ofercie sklepów dla osób z nietolerancją laktozy pojawiły się też nie zawierające laktozy przetwory mleczne z dodatkiem owoców, które nie są wskazane dla osób świeżo zdiagnozowanych ze względu na możliwość występowania u nich nie tylko zaburzenia trawienia laktozy, ale i również zawartej w owocach fruktozy. [3]

Bezlaktozowe zakupy

Rok 2003 był przełomowy dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Wtedy też pojawiły się przepisy wymuszające na producencie umieszczanie informacji na temat zawartości mleka i laktozy w danej żywności. Ponadto również w roku 2007 odpowiednie przepisy uchwaliła Unia Europejska, która narzuciła obowiązek informowania o składzie żywności, a w szczególności o składnikach powiązanych z alergią czy nietolerancją [obrazek].

Etykieta ostrzegająca o zawartości laktozy w produkcie.

Dzięki temu osoby z zaburzeniami trawienia cukru mlecznego mogą świadomie wybierać takie produkty spożywcze, które nie zawierają szkodliwego składnika. Bardzo ważną sprawą jest, aby pacjent zdiagnozowany był w odpowiednim stopniu pokierowany co może jeść, a co nie. Chory nie powinien całkowicie wykluczyć wszystkich produktów mlecznych z diety, a tylko te, które mogą być dla niego szkodliwe. Zalecane w diecie bezlaktozowej jest spożywanie serów długo dojrzewających, pleśniowych oraz innych tego typu produktów nie zawierających cukru mlecznego.

Uważa się, że jeśli w żywności o masie 100 g występuje mniej niż 0,1 g laktozy to jest ona bezpieczna dla osób z zaburzeniami jej trawienia.

Przede wszystkim nie powinno się kupować produktów, co do których składu nie ma się pewności. Często w spisie składników danego produktu znajdują się związki, których nazwy są obce dla konsumenta. W takiej sytuacji powinien on zrezygnować z takiego zakupu. Równie istotnym problemem jest wykorzystywanie laktozy w produkcji innych pokarmów ze względu na jej pożądane właściwości przemysłowe. Pacjenci powinni uważać na dania szybkie, gotowe po podgrzaniu, ponieważ u chorych z małą aktywnością laktozy mogą powodować nieprzyjemne objawy. Dodatkowo śladowe ilości laktozy występują w pieczywie, przetworach mięsnych, cukierniczych, a nawet lekach. Jeśli na etykiecie nie ma informacji na temat zawartości laktozy nie oznacza to jednak, że nie znajduje się ona w produkcie. Istotną sprawą jest uświadomienie pacjentów o istnieniu tzw. niejawnej laktozy, czyli takiej, która jest zawarta w składniku produktu, z którego on powstał. Tabela 4.2. wykazuje spis często spotykanych elementów żywności, pod którymi kryje się cukier mleczny. Jeśli pacjent zauważy, że na opakowaniu wymieniony jest któryś z powyższych składników, nie powinien się on zaopatrywać w taką żywność, ponieważ istnieje ryzyko pojawienia się objawów wynikających z dostarczenia do organizmu laktozy.  [3]

SPRAWDZAJ UWAŻNIE ETYKIETY PRODUKTÓW

Tabela 4.2. Wykaz składników, które mogą sugerować zawartość laktozy. [3]

Creme fraicheMleko chude/ mleko chude w proszku
Cukier mleczny (mlekowy)Mleko pełne/ mleko pełne w proszku
CzekoladaSerwatka/ serwatka w proszku
JogurtSerwatka słodka/ serwatka słodka w proszku
Jogurt z mleka chudego/ Jogurt z mleka chudego w proszkuSłodka śmietana
Jogurtowy wyrób cukierniczyŚmietana/ śmietana w proszku
Kwaśna śmietanaTwaróg/ twaróg spożywczy
Laktoza jednowodnaWyroby serwatkowe
MasłoWyroby czekoladowe
Mleko/ mleko w proszkuMleko odtłuszczone

Żywienie noworodków i niemowląt z nietolerancją laktozy

U noworodków oraz niemowląt symptomem wskazującym na nietolerancje laktozy jest występowanie biegunki osmotycznej. Powstaje ona w wyniku zaburzonego trawienia węglowodanów, w tym i laktozy.  Ze względu na niedostateczny poziom laktazy pozostaje ona w jelicie w postaci nienaruszonej do momentu rozpoczęcia się fermentacji przy pomocy mikroflory bakteryjnej jelita. W czasie tego procesu dochodzi do produkcji kwaśnych związków organicznych, które zwiększając ruchy jelit powodują powstanie biegunki. Jej leczenie polega na wykluczeniu z diety przyczyny zaburzenia, czyli w tym wypadku cukru mlecznego. Zdiagnozowanie nietolerancji laktozy u dziecka związane jest z zaprzestaniem karmienia piersią, a rozpoczęciem podaży mleka sztucznego.

W żywieniu sztucznym dzieci stosuje się następujące rodzaje mleka:

  • Mleko początkowe

Spożywane jest przez chorych poniżej 16 tygodnia życia. Dla rozróżnienia mleka dla tej grupy pacjentów przy nazwie produktu powinno znajdować się oznakowanie „1”.

  • Mleko następne

Określane jako „2”. Jest przeznaczone dla pacjentów powyżej 20 tygodnia życia.

U niemowląt oraz noworodków stosuje się zarówno mleka nie zawierające laktozy, jak i te powstałe na bazie soi. Często w żywieniu tych grup wiekowych stosuje się żywność wzbogaconą o probiotyki, które pomagają w trawieniu laktozy.

Hydrolizaty białkowe typu Nutramigen są to produkty o znacznym stopniu hydrolizy, które są stosowane  w dietach eliminacyjnych zarówno związanych z alergią na białko mleka krowiego, jak i nietolerancją laktozy. W ich składzie brak jest laktozy oraz sacharozy, dlatego są polecane małym pacjentom, którzy nie trawią tego dwucukru. [4]

Preparaty bezlaktozowe:

  1. Hydrolizaty:
  • Nutramigen 1 i 2
  1. Preparaty sojowe:
  • Bebiko sojowe
  • Bebiko sojowe 2R
  • Bebilon sojowy 1 i 2
  • ProSobee 1 i 2
  • Isomil
  • Isomil 2
  • Humana SL

Preparaty ubogolaktozowe:

  • Bebilon niskolaktozowy
  • Bebilon pepti 1 i 2
  • Bebilon pepti MCT
  • Bebilon pH 5,7
  • Bebilon Omneo 1 i 2
  • Nan HA Sensitive [5]

Coraz większą popularnością wśród rodziców cieszą się mieszanki sojowe. Nie zawierają one laktozy, a polimery cukru prostego, czyli glukozy. Mogą być stosowane bez obaw nawet przez długi czas, ponieważ zawierają wszystkie niezbędne składniki odżywcze w odpowiednich ilościach. Podobnie jak modyfikowane mleko warunkują odpowiedni rozwój dziecka oraz zapobiegają niedoborom. Powszechnie wiadomo jednak, że białko sojowe jest mniej wartościowe i gorzej trawione od białka mlecznego. Dlatego też, jeśli nie ma przeciwskazań zalecane jest stosowanie w żywieniu noworodków i niemowląt preparatów mlecznych. 😉 [5]

Tyle w temacie nietolerancji laktozy i diety z nią związanej. Jeśli interesuje Cię temat nietolerancji glutenu i diety bezglutenowej to znajdziesz je TUTAJ i TUTAJ 🙂

Mądre głowy:

[1].     Fidler E., Walkowiak J.:  „Nietolerancja laktozy- podstawowe zalecenia żywieniowe”. Pediatria Polska 2009, 84 (6), 568-570

[2].    Grzymisławski M., Gawęcki J., (red.): „Żywienie człowieka chorego i zdrowego”. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

[3].         Fritzsche D.: „Nietolerancja laktozy”. Wydawnictwo RM, Warszawa 2011.

[4].    Ciborowska H., Rudnicka A., (red.): „Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.

[5].   Adamska I., Czerwionka-Szaflarska M.: „Znaczenie soi w żywieniu dzieci i młodzieży”. Pediatria Polska 2007, 82 (7), 501-505

Oceń artykuł
% [Razem: 0 Śr: 0]

Related Post


Dodaj komentarz

Staramy się redukować spam. Zobacz jak przetwarzane są Twoje dane.

Nowość ! Diety Online.Sprawdź
+