Zdrowy cukier czy to możliwe?

Zdrowy cukier czy to możliwe?


Kto z Was nie lubi smaku słodyczy na języku niech pierwszy rzuci kamieniem! Nikt, nic? 😛 Pewnie, że nie, bo ciężko byłoby nam znaleźć taką osobę. Czy znaczy to, że jesteście skazani na dietetyczną banicję? Jasne, że nie! Okazjonalne spożycie słodyczy nie stanowi problemu o ile nie przerodzi się w codzienny nawyk. Oczywiście każdy z nas wie, że słodycze są niezdrowe i w ogóle bleee tylko powiedzcie mi jak podążać za rozsądkiem, kiedy słodkości dobre są zarówno na smutki, frustracje, jak i w okresie radości czy ogólnego zadowolenia? Chciałoby się w tym miejscu przytoczyć słynne powiedzenie „Jak żyć Panie premierze?”? 🙄 

Wpływ cukru na szczęście

Glukoza stanowi paliwo do pracy mózgu, który pod jej wpływem produkuje serotoninę, czyli tzn. hormon szczęścia. Do jej wytworzenia konieczny jest również egzogenny aminokwas –tryptofan, którego dostarczają produkty mleczne, pestki dyni, szpinak, ananas, mięsa. Spożycie produktów bogatych w cukry proste powoduje nagły wzrost poziomu glukozy we krwi. W wyniku tego mechanizmu trzustka uwalnia insulinę, która ma za zadanie obniżyć poziom glukozy. W obecności insuliny szanse na przedostanie się tryptofanu do mózgu są większe. Także po spożyciu słodyczy mózg produkuje serotoninę, która wpływa na poprawę samopoczucia. Kiedy insulina wyrówna glikemię to jej poziom ulega obniżeniu oraz maleje transport tryptofanu do mózgu. Skutkuje to zmniejszoną produkcją serotoniny i pogorszeniem nastroju. W taki sposób tworzy się błędne koło – jemy słodycze, żeby poprawić sobie samopoczucie, ale nie jest to efekt długotrwały, dlatego kolejny raz sięgamy po coś grzesznego.

Patrząc z punktu widzenia dietetyka większość pacjentów zgłaszających się do gabinetu uzależniona jest od spożywania słodyczy i otwarcie przyznaje się, że ciężko im zaprzestać temu niezdrowemu nawykowi. Myślę, że większość z nich jest świadoma konsekwencji nadkonsumpcji cukrów prostych wraz z dietą tj. nadwaga, otyłość, próchnicą, cukrzyca typu 2, nowotwory, ale nie potrafi powstrzymać się od spożycia słodkich przekąsek. Z tego powodu rozpoczęto badania nad uzyskaniem niskokalorycznych alternatyw dla naturalnych substancji słodzących: sacharozy, fruktozy i syropu glukozowo-fruktozowego, które mogłyby być stosowane u osób z nadmierną masą ciała oraz zaburzeniami przemian węglowodanów w organizmie.

Temat alternatyw naturalnych substancji słodzących podejmę  w kolejnym wpisie. Dziś warto zapoznać się z podstawami.

Wracając do początków…

Jedną z pierwszych odkrytych naturalnych substancji słodzących była sacharoza, którą otrzymywano pierwotnie z trzciny cukrowej, a w kolejnych latach z buraków cukrowych. Zbudowana jest z cząsteczki glukozy i fruktozy. Oprócz dużych pokładów energii nie dostarcza składników odżywczych do organizmu. Jej dzienne spożycie nie powinno przekraczać 10% energii całkowitej z diety, ponieważ spożywana w nadmiarze powoduje nadwagę, otyłość, zaburzenia gospodarki węglowodanowej itd. Jeśli nie sacharoza to jaka inna naturalna substancja mogłaby nadać produktom słodki smak, a jednocześnie być bezpieczna dla organizmu człowieka? Badania trwały dalej do momentu kiedy uwagę skupiono na fruktozie.

Fruktoza

Cukier prosty występujący naturalnie w owocach, przetworach owocowych oraz miodzie. Wolniej od glukozy wchłania się w organizmie człowieka, dlatego nie powoduje szybkich wzrostów glukozy we krwi, a co za tym idzie nagłych wyrzutów insuliny do krwi z wysp β trzustki. Jej łagodny wpływ na glikemię spowodował, że zalecano ją szczególnie diabetykom jako zamiennik popularnego cukru stołowego. Popularność fruktozy została szybko przyćmiona badaniami, które wskazywały, że jej nadmierne spożycie powoduje stłuszczenie wątroby, podwyższenie poziomu trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze, hiperurykemię czy większą oporność tkanek na insulinę. 1  

Syrop glukozowo-fruktozowy

Przełomowy dla ‘cukrowego’ przemysłu okazał się okres lat 60-70 kiedy to producenci uzyskali z kukurydzy produkt o nieco mniejszej słodkości niż sacharoza, ale zdecydowanie tańszy i wydajniejszy w produkcji – syrop glukozowo-fruktozowy. W przeciwieństwie do sacharozy składa się z wolnej glukozy i fruktozy. Nazwa syropu związana jest bezpośrednio z proporcją w jakiej występują w niej glukoza i fruktoza – jeśli fruktozy jest więcej to mowa o syropie fruktozowo-glukozowym, jeśli dominuje glukoza to odwrotnie. Syrop bardzo szybko zyskał w oczach producentów żywności i stał się powszechnie stosowany w produktach spożywczych.  Znajdziemy go w słodyczach, napojach słodzonych, fermentowanych, serkach twarogowych, likierach, ketchupach, lodach i innych. Tak liczne występowanie syropu glukozowo-fruktozowego w produktach spożywczych przyczyniło się do szybkiego wzrostu jego spożycia wraz z dietą. Jak to zwykle bywa nagły wzrost jego spożycia spowodował debatę nad jego bezpieczeństwem. Wnioski z niej były takie, że nadmierne spożycie tego składnika pełni znaczącą rolę w rozwoju cukrzycy typu 2, otyłości, nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, dnie moczanowej, kamicy nerkowej i niektórych nowotworach.

Oczywiście jednorazowe spożycie produktu zawierającego syrop glukozowo-fruktozowy nie jest niebezpieczne dla człowieka. Warto jednak czytać etykiety produktów również tych uważanych za dietetyczne, ponieważ nawet one mogą zawierać dodatki słodzące. Jedna porcja produktu spożywczego o wielkości 250-300g w którego składzie znajduje się syrop pokrywa dzienne zapotrzebowanie organizmu na cukry proste!2

Jeśli wątpisz jeszcze w wszechobecność występowania syropu glukozowo-fruktozowego to zmykaj do swojej kuchni i sprawdź skład produktów, które spożywasz każdego dnia, a przy najbliższych zakupach świadomie podejmuj decyzje żywieniowe.   😎

Bibliografia:

1.Grupińska J., Grzelak T., Korzyści i zagrożenia związane z konsumpcją naturalnych zamienników sacharozy”, Bromat. Chem. Toksykol., LVIII, 2015, 1, str. 1 – 10

2.Sadowska J., Rygielska M., Technologiczne i zdrowotne aspekty stosowania syropu wysokofruktozowego do produkcji żywności”, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2014, 3 (94), 14 – 26

Oceń artykuł
% [Razem: 2 Śr: 4]

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nowość ! Diety Online.Sprawdź
+